(Báo cáo tại Hội nghị Quang học & Quang phổ toàn quốc lần thứ 6, Hà Nội, 8 – 12 tháng 11 năm 2010, được in trong “Kỷ yếu hội nghi”)
Cho đến nay, photon được coi là một hạt cơ bản có kích thước – bằng bước sóng của nó, tức là có thể rất lớn: tới hàng trăm, hàng ngàn km (?), nhưng cấu trúc của nó lại chưa bao giờ được bàn đến? Như thế phải chăng là sự thiếu lành mạnh?
Xem toàn văn tại đây: Cau truc Photon BC HNVL
11 comments
Comments feed for this article
17/06/2011 lúc 3:52 Chiều
thienthien
Nếu đã được coi là hạt cơ bản rồi thì sao lại phải bàn tới cấu tạo của nó nhỉ?hạt cơ bản là hạt cấu tạo nên các hạt khác chứ!!
19/06/2011 lúc 7:42 Sáng
Trung kiên
Người ta phân biệt hạt cơ bản và hạt sơ cấp – các thuật ngữ này không nhất quán trong cách hiểu của các tác giả khác nhau, và đôi khi vẫn sử dụng lẫn lộn. Vậy theo bạn proton có phải là hạt cơ bản không?
22/06/2011 lúc 10:34 Chiều
vuhuytoan
Với CĐM chỉ có electron và positron là hạt cơ bản thôi, còn tất cả các hạt khác (bao gồm cả photon) đều là hạt sơ cấp cả – tức là các hạt được cấu tạo trực tiếp từ hai hạt cơ bản nói trên.
13/08/2011 lúc 5:54 Chiều
Nguyễn Trung Hiếu
Việc bác Huy Toàn không đồng nhất khối lượng hấp dẫn với khối lượng quán tính tạo cho ta có 1 cách tưởng tượng thật mới mẻ.Kính chúc bác thành công với CĐM của mình
13/08/2011 lúc 11:02 Chiều
vuhuytoan
Rất vui là bước đầu bạn đã hiểu được vấn đề: chính quan niệm mới về khối lượng quán tính đã đưa vật lý quay trở về với tư cách là một khoa học nghiên cứu thế giới tự nhiên đích thực, thoát khỏi siêu hình như mong muốn của Newton.
15/08/2011 lúc 1:41 Chiều
NT Hiếu
Thưa bác Huy Toàn, “Cấu trúc photon ” quả thực là một công trình lớn nhất trong tất cả các đề tài mà bác viết trên blog này, không những nó đi đến được lí thuyết thống nhất trong vật lí mà còn có khả năng “lật đổ” được thuyết tương đối , cơ học lượng tử hay thậm chí cả cơ học cổ điển .Chính vìÌ thế cháu rất muốn được thảo luận với bác để được hiểu sâu hơn về nó .Cháu có mấy ý thế này mong bác trả lời giúp :
1. Cháu chưa hiểu chỗ bác coi photon có ” kích thước” bằng bước sóng của nó là thế nào ạ? bước sóng ở đây có phải là quĩ đạo của e – và e+ ko hay là bước sóng của trường điện từ do chính sự tự quay của photon phát ra?
2.Việc bác giải thích nhiễu xạ và giao thoa qua khe hẹp là do sự tương tác lực điện của photon với các nguyên tử của mép khe làm lệch đi một góc “lượng tử” nào đó như Bic nói ,cháu nghĩ chưa thuyết phục lắm.Vì cháu thấy ngay cả khi thay đổi vật liệu của khe mà vân giữ nguyên độ rộng và khoảng cách khe thì vị trí vân sáng trên màn chắn vẫn sẽ không thay đổi ( vị trí vân sáng cực đại và cực tiểu vẫn vậy thể hiện đúng bản chất của giao thoa sóng) vả lại không chỉ ánh sáng, sóng âm hay bất cứ loại sóng khác đều có hiện tượng này. Cháu nghĩ bác chưa thể bỏ qua tính chất sóng của hạt vi mô chỉ qua một cách giải thích chưa chắc chắn như vậy được.Vì nếu thay photon bằng hạt không mang điện tích khác như notron thì vẫn có kết quả tương tự.Đấy là còn chưa nói hiệu ứng chui ngầm ,bất định …của các hạt vi mô
3.Việc bác nói sau khi electron và positron sau khi kết hợp lại sẽ có khối lượng hấp dẫn vì có bằng chứng là ánh sáng bị bẻ cong khi đi qua vật có khối lượng hấp dẫn cực lớn(tức là nó có quán tính hấp dẫn) .Việc này thì cháu tin Einstein hơn. Bởi Einstein tiên đoán hiện tượng này qua thuyết tương đối rộng của ông,tức là không gian bị cong đi chứ không phải tia sáng bị “hút” vào , thậm chí ông tính được cả góc lệch với sai số cực nhỏ trước khi có thực nghiệm kiểm chứng, chứ không phải là việc thu thập tài liệu như bác rồi phỏng đoán .Vì thế bác cần có thêm các bằng chứng khác như tính xem vị trí vân sáng nhảy cóc cách nhau là bao xa chẳng hạn(giống như tiên đoán đầu của bác)
Đây là ba ý băn khoăn đầu tiên cháu muốn hỏi bác về vấn đề lớn này.Cháu biết kiến thức cháu còn hạn chế nên có điều gì mạo phạm bác cứ góp ý thẳng thắn .Tất cả vì CĐM phải không bác
15/08/2011 lúc 5:30 Chiều
vuhuytoan
Trích:
Có lẽ bạn chưa đọc đề tài Cơ sở của vật lý học hiện đại thì phải?
Trích:
Thứ nhất, việc coi kích thước của photon bằng bước sóng của nó là quan niệm của vật lý hiện đại chứ không phải của CĐM. Người ta có thể sử dụng nó để lý giải hiện tượng photon không chui qua được lỗ có đường kính nhỏ hơn bước sóng của nó. Chẳng hạn đối với lò vi sóng, ánh sáng nhìn thấy có thể dễ dàng đi qua lỗ của lưới chắn trên mặt lò để ta có thể theo dõi quá trình nấu thức ăn bên trong lò, nhưng lại không cho các sóng vi ba có bước sóng lớn hơn xuyên qua nên ta vẫn an toàn.
Thứ hai, theo CĐM thì kích thước của photon chính là bán kính quỹ đạo của cặp e-e+ và nó bằng bước sóng của photon chia cho pi (3,14). Bước sóng của photon ở đây là khoảng cách đã chỉ ra trên hình vẽ quỹ đạo lan truyền của photon và cũng là bước sóng của “sóng điện từ” đồng hành cùng với photon.
Thứ ba, nếu nói một cách chính xác thì photon = dipol e-e+ vừa tự quay vừa chuyển động tịnh tiến, chứ nói “photon tự quay” là không chính xác.
Trích:
Sự thay đổi vật liệu chắc chắn sẽ dẫn đến sự thay đổi chỉ có điều sự thay đổi ấy rất nhỏ mà cho đến nay chưa có bất kỳ một thí nghiệm đo đạc chính xác nào được tiến hành. Lưu ý là ngay cả việc chế tạo 2 khe hẹp kích thước hệt như nhau từ hai vật liệu khác nhau cũng không phải là việc mà bất kỳ ai cũng có thể làm được; nó đòi hỏi phải có một công nghệ rất cao.
Trích:
Lưu ý hiện tượng này chỉ có ở ánh sáng chứ không có ở sóng âm hay bất cứ một loại sóng nào khác như người ta đã nhồi nhét vào đầu các bạn đâu. Bạn hãy xem ở bài Xét lại thí nghiệm khe Young
Trích:
Hoàn toàn không tương tự một chút nào đâu bạn a! Người ta cứ cố tình “đánh bài lờ” về sự sai khác này thật sự là đáng chê trách! Lẽ ra khi xuất hiện sự sai khác dù chỉ là rất nhỏ thì cũng phải đưa ra “mổ xẻ” để tìm căn nguyên mới đúng, nhưng thật là oái oăm, điều đó lại mâu thuẫn với “bản chất sóng” mà người ta đã ngộ nhận mất rồi! Hãy xem hình ảnh nhiễu xạ của electron và của tia X có cùng bước sóng làm một ví dụ. Bạn có nhận ra sự sai khác không?
Trích:
Chẳng có “chui ngầm” hay “bất định” nào của các hạt cả, chỉ có sự “chui ngầm” hay “bất định” của nhận thức con người mà thôi!
Trích:
Bạn hiểu sai rồi! Theo Einstein thì không-thời gian toán học 4 chiều bị cong đi chứ không phải không gian vật lý 3 chiều mà chúng ta đang sống đâu nhé?
Trích:
Thí nghiệm đo lúc nhật thực được thực hiện trong không gian vật lý 3 chiều (không có chiều thời gian) – người ta đã “vơ vào” cái vốn không phải của lý thuyết hệt như bức tranh nhiễu xạ hay giao thoa của ánh sáng vậy!!! Sự “cong” không gian vật lý này phải chờ đến CĐM mới được lộ diện cơ đấy bạn ạ! Và chính nó – CĐM mới là “chủ nhân” đích thực của kết quả thực nghiệm đã được tiến hành ấy đấy!
Trích:
Sự đúng sai không phụ thuộc vào tuổi tác, học hàm, học vị… vả lại “ngọc càng mài càng sáng”, nên bạn cứ thoải mái đi!
15/08/2011 lúc 8:46 Chiều
NT Hiếu
“Cơ sở Vật lý học hiện đại” cháu đã đọc nhưng cháu không “kết” bằng bài này vì nó quá nhiều lí thuyết suông,để mà chứng minh được nó thì có lẽ là một chặng đường rất dài ( Khó mà lấy thực nghiệm để mà kiểm chứng được) .Trở lại với lí thuyết photon của bác,bác có thể dùng CĐM giải thích tại sao chỉ khi cùng bước sóng ánh sáng mới có sự giao thoa không?
15/08/2011 lúc 10:36 Chiều
vuhuytoan
Trích:
Bạn có biết không? Đây là lỗi đánh giá thiên hạ quá cao của mình – hồi đầu mình cứ nghĩ thiên hạ toàn người giỏi, thậm chí là thiên tài, còn mình chỉ như “con ếch ngồi đáy giếng” nên chắc chỉ cần “hé ra” một chút là người ta đã hiểu cả và phán xét được rồi. Vì vậy trong các bài viết, mình chỉ trình bày hết sức vắn tắt và cô đọng và không hề có bất cứ một thí dụ minh hoạ nào. Mãi đến khi phải đặt bút viết “Thư ngỏ gửi người yêu vật lý” mình mới ngộ ra một điều: lẽ ra phải viết theo cách để cho người không biết về vật lý mà vẫn phải hiểu được thì mới phải! – thật đáng buồn và xấu hổ thay cho nền vật lý thế kỷ XX!
Trích:
Ngược lại đấy bạn ạ! Hầu hết các điểm mấu chốt trong bài này đều có thể chứng minh được không mấy khó khăn và có thực nghiệm khẳng định chắc chắn!
Trích:
Thứ nhất, CĐM đã chứng minh ánh sáng chỉ là hạt chứ chưa bao giờ là sóng, mà đã là hạt thì làm gì có hiện tượng “giao thoa”?
Thứ hai, bức tranh có vân sáng tối xen kẽ nhau ở thí nghiệm hai khe Young (mà mọi người vẫn ngộ nhận là bức tranh “giao thoa”) chỉ có thể nhận được khi các photon có cùng tần số vì chỉ khi đó, tất cả chúng mới đều có cùng các “lượng tử góc lệch” – nghĩa là photon chỉ rơi trên màn ảnh tại các vị trí ứng với các “lượng tử góc lệch” đó và nhờ vậy mới tạo nên được các vân sáng và các vân tối. Trường hợp ngược lại, mỗi photon sẽ có các “lượng tử góc lệch” khác nhau thì trên màn ảnh chỗ nào cũng có các photon rơi vào làm sao ta có các vân được nữa?
15/08/2011 lúc 11:55 Chiều
NT Hiếu
Thật sự cháu thích các bài viết của bác không phải vì sự mới mẻ,khác biệt mà là sự tư duy rất thuần cổ điển trong lập luận của bác. Và cháu cũng muốn phưu lưu trên “con đường mới” đầy trắc trở mà một người dũng cảm đang đi với tư cách là một người bạn đồng hành thật sự . Cháu đã đọc tất cả bài viết và comment trên blog này như để hiểu những gì bác nghĩ cũng như phần nào tính cách của bác.Cháu phục cái sự nhẫn lại của bác trước nhưng câu hỏi rất mất lịch sự và cũng chả ưa cái thói bảo thủ coi mình là nhất của bác. Có bao giờ bác thấy mình “đơn độc” không? Hay bác “tự hào” vì con đường chân lí đó chỉ có mình biết đến .Bác mơ ước có ngày được nói câu ” xin lỗi nhé ,Anhxtanh” ,được lưu tên vào sử sách hay là người Việt Nam đầu tiên được giải Nobel vật lý ? Có lẽ bác không giống như lớp trẻ như bọn cháu luôn hành động và luôn biết mình đang ở đâu.Cháu không đưa ra bất cứ một lời bình luận nào thêm nữa
Bác hãy cứ ôm lấy giấc mộng của bác
17/08/2011 lúc 10:45 Chiều
vuhuytoan
@ NT Hiếu
Vẫn biết háo danh là căn bệnh cố hữu của người đời, nhưng vào cái buổi kinh tế thị trường nhốn nháo này, không ngờ nó lại được tiếp thêm sức mạnh đến như thế? Thiện tai! Thiện tai!
Ở thế hệ bọn mình – gối đầu giường là “Thép đã tôi thế đấy”, mối quan tâm bao giờ cũng là “cái mà anh làm được” chứ không phải là “cái mà người ta tôn vinh anh” – Xét về tính nhân bản, chủ nghĩa xã hội quả là ưu việt hơn! Nhưng thời thế đã đổi thay! Biết làm sao đươc???